\nAdriaen, die gekke is dat julie tydgenote was
\nen uit dieselfde grond geto\u00eb, dat jul jonkmanstyd oor-
\nvleuel tussen circa 1680 en 1707. In Zeeland
\nhet jy stillewens geskilder, onderteken met
\njou naam, terwyl Cornelis Gerritsz Nieuwenkerk,
\neen van drie-en-sestig ondertekenaars van Adam
\nTas se klagskrif, opgeroer het aan die Kaap teen
\ndie euwels van die voc. In die tyd het sy vrou,
\nMaria (gebore Van der Westhuizen), op hul Tijger-
\nbergse plaas my voorsate gebaar – Johannes,
\nAletta, Helena, Pieter, Barend, Gerrit – algar
\nuit die vont gedoop en opgeskryf in die registers.
\nDie oer-Van Niekerk was ’n sogenaamde ‘vry-
\nburger’, is ook nog grond ‘gegee’ in. Kuilsrivier
\ndigby Stellenbosch. Die paar had sestig beeste,
\nsewehonderd skape, agt perde, drie varke, nege
\nslawe in besit. Van Johannes weet ons hy’t hom-
\nself verstaan as ‘baas’ van Brackefonteyn en Zand-
\nvloet in die Drakestein, en met sy broer Gerrit
\nwas by ‘eienaar’ van Outeniquasdrift anderkant
\ndie Gouwert. Volgens rekords het laasgenoemde
\nselfs ’n skildery besit. Nou is dit 2017, en korte
\nmette is gernaak. Mens weet, uit hande so bevoor-
\nreg kom dikwels net ’n skrywery. Mens ken
\ndaarom jou plek. Met ’n jaloers-ekfrastiese
\ngebaar hou ek jou voor as meester van beson-
\nderhede te midde van misbaar. Miskien is hierdie
\ngeste ’n verweer maar ook dalk ’n vaarwel, of
\naankomstwuif aan stede waar die mens verswael<\/td>\n | <\/td>\n | Adriaen, het rare is dat jullie tijdgenoten waren
\nen uit dezelfde klei getrokken, dat jullie beiden
\njonge mannen waren tussen circa 1680 en 1707.
\nIn Zeeland heb je stillevens gemaakt en gesigneerd,
\nterwijl Cornelis Gerritsz Nieuwenkerk, een van de drie-
\nenzestig ondertekenaars van Adam Tas’ klaag-
\nschrift, protesteerde aan de Kaap tegen het wanbeleid
\nvan de voc. Gedurende deze periode bracht zijn
\nvrouw Maria (geboren Van der Westhuizen) op hun
\nTijgerbergse hoeve mijn voorzaten ter wereld \u2013
\nJohannes, Aletta, Helena, Pieter, Barend, Gerrit \u2013
\nten doop gehouden, alien, en opgenomen in de kerk-
\nregisters. Deze oer-Van Niekerk was een zogeheten
\n‘vrijburger’; een stuk grond werd hem \u2018gegeven’
\naan de oevers van de Kuilsrivier, dicht bij Stellen-
\nbosch. Het stel bezat zestig runderen, zevenhonderd
\nschapen, acht paarden, drie varkens, negen slaven.
\nVan Johannes weten we dat hij zichzelf beschouwde
\nals de ‘baas’ van Brackefonteyn en Zandvloet in de
\nDrakestein en met zijn broer Gerrit ‘eigenaar’ was
\nvan Outeniquasdrift aan de overzijde van de Gouwert.
\nVolgens de journalen van de Compagnie bezat
\nlaatstgenoemde zelfs een schilderij. Het is nu 2017
\nen korte metten zijn gemaakt. Men weet: uit handen
\nzo bevoorrecht komt vaak alleen maar schriiverij.
\nJe kent daarom je plaats. Mel een joloers-ekphras-
\ntisch gebaar houd ik je voor de meester van
\nbijzonderheden 10 midden van tumult<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n\n\n\nin die muf en wreedverworwe sediment
\nvan Europees-gedwonge \u2018burgerdom\u2019.
\nHul het maar pas begin te bloos oor hulle
\ndoringdraad teen \u2018ongewenstes’, vlugtelinge
\nwat in hongerbote uit Sirie en Somalie,
\nuit Libie en Soedan skipbreuk ly en sink
\nvoordat hulle uitspoel op die kuste van Italie.
\nMy lot tot nou is deur my velkleur ligter;
\nmy werk, beswaard, was om in enkele gedigte
\ndie Suide se kreoolse Diets met gedeelde
\ntoutjies semantiek te knoop aan jou geverfdes.
\nWat opgaan kom weer af, skyn dit. Wat pak
\n’n mens nog alles in die kis? \u2019n Motgevrete
\nbybel en oorgeerfde handpistool, ’n nagelate
\nsousboot van Delftse porselein, ’n rottang-
\nmandjie, verslete stukke messegoed? Mens
\nwil per uitgestelde spie\u00eblretoer, na oorweging
\nvan drie eeue geweld, oninlosbare apartheid-
\nskuld, selfontdoening van beskaamde hoop
\nop ’n regverdiger bestel, jou bric-a-brac verskeep
\nna die huffs van ’n Belief de. Sal mens ontsuid,
\ngesout, in Mauritshuis voor vyf ryp appelkose
\nstaan, die vrugte van ’n verre vaderland
\ngedenk, die Overbergse somers, die geurige
\nkonfyt, die boeremeisies op hul brandewyn?
\nSal mens in ’n pouse tussen oorsprong en
\nbestemming, met al twee kuste se strawaas
\nbesmet, jou aan die ligval op twee klein
\nCoorte-skulpe laaf?<\/td>\n | <\/td>\n | Zou zo’n geste een verweer zijn, een vaarwel
\nof zelfs een aankomstgroet aan steden waar de mens
\nverzwavelt in het wreed verworven sediment
\nvan Europees-gedwongen ‘burgerdom’? Nog maar
\npas begonnen zij te blozen van hun prikkeldraad
\ntegen \u2018ongewensten’, vluchtelingen, die met hun
\nhongerboten uit Syrie en Somalie, uit Libie en Soedan
\nschipbreuk lijden voordat zij aanspoelen bij de kusten
\nvan Italie. Mijn lot is door mijn huidskleur lichter;
\nmijn taak, bezwaard, was om in enkele gedichten
\nhet Diets van het creoolse zuiden met gedeelde
\ntouwtjes semantiek te knopen aan jouw schilderijen.
\nWat pakt men in de kist? Wat rondgaat komt rond,
\nzo schijnt het. Een door de motten aangevreten
\nbijbel, een ge\u00ebrfd pistool, een nagelaten Delftse
\nsauskom, een rotan mandje, sleetse stukken eetgerei.
\nMen wil per vertraagd retourschip \u2014 drie eeuwen
\ngeweld, niet-inlosbare apartheidsschuld, beschaamde
\nhoop op een rechtvaardiger bestel in overweging –
\nnemend – je bric-a-brac verschepen naar het huis van
\neen geliefde. Zal men, ontzuid, gelouterd, in het
\nMauritshuis voor vijf rijpe abrikozen staand,
\nde vruchten van het verre land gedenken, de Over-
\nbergse zomers, de gekruide confituur, de boeren-
\nmeisjes op brandewijn? Zal men in een pauze tussen
\noorsprong en bestemming, door de stampij aan beide
\nkusten ui het lood geslagen, de lichtval op twee
\nCoorte-schelpen herkennen als soelaas?<\/td>\n<\/tr>\n<\/tbody>\n<\/table>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"BRON:\u00a0 In de stille achterkamer – Marlene van Niekerk Zuid-Afrikaans Nederlands Adriaen, die gekke is dat julie tydgenote was en uit dieselfde grond geto\u00eb, dat jul jonkmanstyd oor- vleuel tussen circa 1680 en 1707. In Zeeland het jy stillewens geskilder, onderteken met jou naam, terwyl Cornelis Gerritsz Nieuwenkerk, een van drie-en-sestig ondertekenaars van Adam Tas […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-589","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/589","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=589"}],"version-history":[{"count":15,"href":"https:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/589\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":607,"href":"https:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/589\/revisions\/607"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=589"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}} | |
![\"\"](\"http:\/\/www.mariusvannieuwkerk.com\/wp-content\/uploads\/2018\/11\/Kaft.jpg\")
<\/a><\/p>\n